KT điện châm:

Được thay thế cho thủ thuật vê tay để kích thích huyệt, điều hòa nhanh hơn quá trình mất thăng bằng âm dương của cơ thể, tạng phủ do bệnh lý gây ra. Kỹ thuật điện châm cần chú ý tiến hành thật chính xác. sau khi đã châm đắc khí rồi, nối dây của các cực tả và bổ của máy điện châm với các kim châm trên huyệt, máy điện châm giúp cho thầy thuốc bổ và tả thích hợp với từng kinh huyệt, từng loại chứng bệnh, từng thể trạng của bn.

1.Nối dây:Trên máy đc có 2 kênh bổvà tả, trong trường hợp cần bổ thì nối dây của các nút ở kênh bổvới các huyệt bổ và ngược lại.

2.Kích thích: phải chú ý tới cường độ kích thích, tần số kích thích và thời gian kích thích.

*cường độ kích thích: trước hết phải giữ kích thích với cường độ thấp nhất rồi tăng lên từ từ.

*Tần số kích thích: cũng phải tăg lên từ từ. Trong điều trị thường tăng từ 2 – 10 Hz trong trường hợp bổ và từ 2- 40 Hz trong trường hợp tả. Trong châm tê phẫu thuật tần số có thể tăng tới 60 Hz

*Thời gian kích thích: trong điều trị thời gian kích thích huyệt thường từ 20-30’ trong mỗi lần châm tùy theo mục đích bổ tả đối với từng chứng bệnh và từng bệnh nhân. Trong châm tê phẫ thuật: thời gian kích thích huyệt để đạt dược mức độ vô cảm có thể phẫu thuật được là từ 20-30’ tùy theo từng ca mổ và tùy theo thể trạng bệnh nhân. Khi tiến hành phẫu thuật vẫn phải kích thích tiếp tục theo y cầu của từng thì mổ để đảm bảo trạng thái vô cảm liên tục cho ca phẫu thuật.

Kỹ thuật mãng châm:

Mục dích mãng châm là điều khí mạnh, xuyên kim, xuyên huyệt đạo.

-Thủ pháp châm: tay trái căng da (nhằm tán vệ khí) tay phải cầm kim bằng 3 ngón cái, trỏ, giữa. ngón trỏ cầm kim cách mũi kim chừng 1-2 cm, dùng lực đâm kim thật nhanh, đẩy thật mạnh qua da vì kim mãng châm to mà mũi ít nhọn, qua da khó, cần châm đắc khí, huyệt chính xác.

-Thủ pháp đẩy kim qua huyệt đạo. sau khi đã cắm kim vào huyệt, từ từ đẩy kim theo huyệt đạo cho đến khi đắc khí tức là chính xác đến huyệt thì vê kim nhằm mục đích dẫn khí (vận khí). Nhưng vì mãng châm là dùng kim to và dài nên châm kim ở mỗi vị trí phải có thủ pháp cắm kim khác nhau.

+Đối với huyệt đạo vùng trước ngực, sau lưng, vùng bụng khi cắm kim vào huyệt mũi kim khi châm qua da phải cắm ở góc 45 độ so với mặt da, tiếp đó đẩy kim vào huyệt đạo thì thân kim phải ngả xuống 10- 15độ với mặt da, rồi từ từ đẩy đến huyệt. Như châm huyệt đạo thiên đột đến đản trung của mạch nhâm

+Đối với huyệt đạo ở tứ chi: khi cắm kim, mũi kim đâm qua da với góc độ 60 độ so với mặt da, tiếp đó đẩy kim theo huyệt đạo cho tới huyệt, như châm huyệt kiên ngung tới khúc trì khoảng 10 thốn của kinh Dương minh đại trường.

+Đối với huyệt đạo ở giữa khe 2 xương của tứ chi: khi cắm kim mũi kim qua da với góc độ 60 độ so với mặt da. Tiếp đó đẩy kim theo huyệt đạo không đổi hướng, trực tiếp đẩy kim tới huyệt cuối cùng. Như ở cẳng tay, châm huyệt đạo khúc trì tới ngoại quan khoảng 10 thốn đi giữa kinh tâm bào và kinh tam tiêu thì sau khi châm kim qua da, đẩy kim từ từ vào khe giữa xương quay và xương trụ tận cùng ở huyệt ngoại quan khoảng 10 thốn 

Kỹ thuật  thủy châm:

1.Kỹ thuật thủy châm: khi châm kim qua da đến dưới da thì không được thay đổi hướng đi của kim nữa, khi kim đã vào đến huyệt vị thì bắt đầu tiêm thuốc, bơm thuốc từ từ, bn có cảm giác hơi căng tức tại chỗ thủy châm.

Chú ý không được ngoáy mũi kim hoặc vê kim như châm thường.

Lượng thuốc vào mỗi huyệt vị là 0,5- 2cc, khi thủy châm ở các bộ vị vùng đầu, ngực, lượng thuốc cần giảmhơn so với ở các vùng khác.

Thời gian thủy châm: cách 2 ngày thủy châm 1 lần, mỗi liệu trình 5-10lần

Cũng giống như tiêm thường, khi thủy châm cần chú ý tránh gân và thần kinh.

Khi đã châm kim rồi cần giữ kim ở 1 phương hướng nhất định, tránh làm tổn thương mạch máu và thần kinh.

-Các phương pháp:

+Thủy châm định vị:khi mũi kim đã đưa đến đúng huyệt thì cố định mũi kim rồi bơm hết lượng thuóc đã định.

+Thủy châm từ nông đến sâu hoặc từ sâu đến nông: khi đã tì đúng huyệt vị thì bơm thuốc chừng 0,1 – 0,2cc sau đó rút kim lên chừng 0,1- -,2cm, bơm tiếp, cứ làm như vậy cho đến khi hết thuốc thì mũi kim cũng ra khỏi da. Ngược lại cũng có thể làm bơm dần từ nông vào sâu cho tới đũng vị trí của huyệt thì bơm hết thuốc.

Ưu điểm: tránh đọng thuốc ở 1 chỗ đè vào các thớ thịt nhỏ gây đau đớn cho bệnh nhân.

+Thủy châm kiểu kết hợp tiêm bắp với tiêm dưới da: tìm đúng huyệt, tiêm 1 phần thuốc vào bắp thịt sau đó từ từ kéo kim lên phần nông và tiêm nốt thuốc vào dưới da, thuốc ở dưới da sẽ dự trữ lại và thấm dần dần. ưu điểm: khi dùng thuốc kích thích mạnh sẽ giảm kích thích với bắp thịt và thần kinh.

-Trình tự thủy châm: lấy thuốc vào ống tiêm – sát trùng cục bộ vùng huỵet vị- thủy châm theo phương pháp 2 nhanh 1 chậm như tiêm bắp theo 3 phương pháp nêu trên.- sát trùng cục bộ vùng huyệt vị sau khi thủy châm.

 Bác sỹ Lê Hải Quân

Chứng ra mồ hôi bất thường có 2 thể: “tự hãn” và “đạo hãn”.

Tự hãn là mô hôi cứ tự nhiên ra bất cứ lúc nào , cả khi chỉ ngồi không cũng túa ra.

Đạo hãn là ra mồ hôi trộm, thường về đêm, khi đi ngủ.

Theo Đông y, chứng “Tự hãn” là do nguyên dương hư suy mà sinh ra, hoặc bẩm tố tiên thiên dương phận kém cỏi, không tự liễm được mồ hôi. Ngược lại, chứng “đạo hãn” lại do âm hư mà sinh ra.

Người bị bệnh ra mồ hôi nhiều thường rất khó chịu, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày, thậm chí không thể làm gì được vì cả ngày mồ hôi đầm đìa.

Điều trị chứng ra mồ hôi là vô cùng nan giải, các thuốc Tân dược hầu như không có tác dụng, giải pháp được lựa chọn cuối cùng của bệnh nhân và bác sỹ là phong bế, hoặc can thiệp phẫu thuật (cắt hạch giao cảm). Phẫu thuật cắt hạch giao cảm là 1 phẫu thuật đơn giản và khá an toàn, tuy nhiên người bệnh phải chấp nhận 1 điều là sau phẫu thuật chân tay sẽ bị khô, thậm chí nứt nẻ, bong da rất mất thẩm mỹ. Ngoài ra vì da tay, chân quá khô nên sờ vào cái gì cũng có cảm giác rờn rợn, ghê tay. Như vậy là bệnh nhân giải quyết được cái khó chịu do nhiều mồ hôi thì lại gặp cái khó chịu do khô da, thật là tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa..

Đối với Đông y, trên quan điểm: cơ thể là 1 thể thống nhất, các tạng phủ trong cơ thể đều liên quan mật thiết với nhau về chức năng, các chức năng tạng phủ kết hợp điều hòa thì cơ thể mạnh khỏe, không phát sinh bệnh tật. Vì vậy, điều trị đối với những bệnh có thính chất mãn tính, thể địa… thì chú trọng đến “trị bản”, nghĩa là trị cái gốc của bệnh, dựa trên lý luận cơ bản (âm dương, ngũ hành, tạng phủ..) mà đưa ra pháp, phương điều trị.

Dưới đây xin đề cập đến cách dùng 1 bài thuốc khá đơn giản, mà tất cả các thầy thuốc Đông y đều biết, để điều trị chứng ra mồ hôi. Đó là bài thuốc LỤC VỊ HOÀN

“Lục vị hoàn” là bài thuốc chủ đạo điều trị chứng “thận âm hư”, tuy nhiên khi biết dùng thang, kết hợp hài hòa với các vị thuốc khác thì công dụng của nó không chỉ bó hẹp như vậy.

Về ứng dụng bài “lục vị hoàn”, xin đề cập ở một bài viết khác, bài viết này chỉ xin đề cập đến chữa chứng ra mồ hôi.

Khi có gói thuốc Lục vị hoàn trong tay (có thể mua ở bất cứ hiệu thuốc nào):

Đối với chứng “đạo hãn” – mồ hôi trộm: thường hay gặp ở trẻ em, người có thể trạng suy nhược.. ra mồ hôi về ban đêm, chủ yếu ở vùng đầu, đặc biệt là sau gáy. Ra mồ hôi đầm đìa, ướt cả gối, rất dễ cảm nhiễm. 

Lục vị hoàn – 10gr

Lá dâu tằm tươi – khoảng 10 lá (loại lá bánh tẻ – không già, không non)

Đun lá dâu tươi với 250ml nước. Đun kỹ, nhỏ lửa khoảng 30 phút, cho thêm vài hạt muối, chiết ra để nguội, lấy nước này để chiêu lục vị hoàn. Mỗi ngày uống 3 lần. Sau khoảng 10-15 ngày có thể thấy hiệu quả.

Đối với chứng “tự hãn” – ra mồ hôi thường xuyên:

Lục vị hoàn – 10gr

Ngũ vị tử  - 12gr

Phục thần – 16gr

Mẫu lệ chế – 16gr

Đun mẫu lệ, phục thần, ngũ vị tử với 250ml nước (các vị thuốc đều có thể dễ dàng mua ở các nhà thuốc Đông y). Đun kỹ, khoảng 30 phút, dùng nước đó chiêu Lục vị hoàn. Ngày uống 3 lần. Cũng làm khoảng 10-15 ngày là thấy kết quả.

Đây là bài thốc kinh nghiệm, dề kiếm, dễ thực hiện. Đã giúp rất nhiều người giảm hặc hết hẳn sự khó chịu do chứng bệnh này gây ra.

 Bác sỹ Lê Hải Quân

Lương y - Danh y Nguyễn Tử Siêu

 Sơ lược tiểu sử Lương y Nguyễn Tử Siêu:

Lương y Nguyễn Tử Siêu ( 1887-1965 ) có các bút danh Nguyễn An Nhân, Liên Tâm lão nhân, Hoa Cương. Nguyên quán xã Hương Ngải, huyện Thạch Thất, ngoại thành Hà Nội. Trú quán: Số 8 đường Yên Phụ, phường Trúc Bạch, quận Ba Đình – Hà Nội.

Xuất thân trong một gia đình nho học, thân sinh đỗ Cử nhân, bào huynh đỗ Tú tài Hán học, bản thân đã qua tam trường vào năm cuối chế độ thi cử cũ, chuyển sang thi cử bằng quốc văn. Do đó lương y Nguyễn Tử Siêu hoạt động trong lĩnh vực viết văn dạy học và làm nghề đông y.Về viết văn, chuyên về lịch sử, tiểu thuyết, thời gian 20 năm ( 1925-1945 ) đã xuất bản hơn 20 cuốn với nội dung cổ vũ lòng yêu nước, chống cường quyền ngoại xâm, tiêu biểu như cuốn Tiếng sấm đêm đông, Hai bà đánh giặc, Vua bà Triệu, Vua Bố Cái, Đinh Tiên Hoàng, Việt Thanh chiến sử, Trần Nguyên chiến kỷ….Có những cuốn bị thực dân Pháp và chính quyền đương thời tịch thu, cấm lưu hành, bản thân tác giả bị quản thúc ở nguyên quán. Trong thời gian bị quản thúc, Ông vừa viết văn, vừa dạy học, vừa làm nghề Đông Y và viết, dịch hơn 20 cuốn sách Đông Y mang bút danh Nguyễn An Nhân, đó là những tác phẩm y dược học quí. Tiêu biểu như các bộ: Y học tùng thư, Sách thuốc trẻ em, Sách thuốc phụ nữ, Châm cứu sơ bộ thực hành và các sách dịch như Hoàng Đế nội kinh, Ngoại cảm thông trị, Khôn hoá Thái chân, Tân châm cứu học…đã được nhiều người tìm đọc và áp dụng, sau này đã trở thành những lương y có tài năng, có tiếng tăm. Cuốn Tử Siêu Y Thoại là tác phẩm cuối cùng của tác giả. Ngoài công việc viết văn, viết và dịch sách Đông Y, Dược, học và hành nghề đông y, Ông từng tham gia nhiều cương vị ở Hội Đông y, cũng như tổ chức chính quyền.

( Trích TỬ  SIÊU Y THOẠI )

* Điền kinh: Đội tuyển điền kinh đã có thêm hai chiến thắng nhờ thành tích nhảy ba bước 13m76 của nữ VĐV Trần Huệ Hoa và nỗ lực của VĐV ném lao Nguyễn Trường Giang. Số huy chương vàng của đội tuyển điền kinh đạt được đến nay là 6 chiếc.

Hôm nay, khán giả chờ đợi phần thi đấu của Vũ Thị Hương ở nội dung 200 m với hy vọng cô sẽ có chiến thắng sau thất bại ở cự ly 100 m. Tuy nhiên, phong độ không tốt của Hương tại hiện. Hương chỉ về đích thứ ba, kém cả đàn em Lê Ngọc Phượng – người giành HC bạc và nhìn đối thủ người Thái Lan đăng quang. SEA Games 26 là thời điểm rất khó khăn đối với “nữ hoàng tốc độ”.

Niềm vui chiến thắng của trọng tài Bích Vân và Ngân Thương. Ảnh: An Nhơn.

* Thể dục: Sau thành tích của đồng đội nam trong ngày thi đấu đầu tiên, hôm nay, các cô gái của đội tuyển thể dục nữ đã bước vào tranh tài. Do lực lượng quá mỏng (chỉ có 3 VĐV), hơn nữa Đỗ Ngân Thương mới trở lại đội tuyển với mục tiêu hỗ trợ các đàn em thi đấu là chính nên mục tiêu của đội tuyển nữ chỉ là 1 HC vàng và không đủ người để thi đồng đội nữ.

Vừa trở về từ giải vô địch thế giới, huy chương đồng Nguyễn Thị Hà Thanh đã thi đấu nổi trội ở phần thi toàn năng để vượt lên giành ngôi vô địch. Rất vất vả tập luyện để lấy lại phom sau 6 tháng rời đội tuyển, lại vừa gặp chấn thương ngay trước thềm SEA Games, nhưng cô gái vàng một thời của thể dục Việt Nam Đỗ Ngân Thương vẫn chứng tỏ được bản lĩnh thi đấu dày dạn và giành HC bạc.

Sớm đạt chỉ tiêu ngay trong phần thi đầu tiên, hy vọng các nữ kiện tướng của đội tuyển thể dục giành thêm thành công ở phần thi đơn môn ngày mai.

Việt Nam giành HC vàng nội dung đòn chân tấn công. Ảnh: Nam Hà.

* Vovinam: Ở nội dung Đòn chân tấn công nam, bộ tứ Nguyễn Bình Định, Nguyễn Văn Cường, Phan Ngọc Tới, Huỳnh Khắc Nguyên đã khai màn trình diễn đầu tiên. Với kinh nghiệm và bản lĩnh trận mạc, bộ tứ từng giành HCV giải VĐTG 2009 và 2011 này đã giành tấm HCV đầu tiên cho Vovinam VN với 275 điểm. HCB là Campuchia và HCĐ là Indonesia.

Đoàn chủ nhà Indonesia giành tấm HC vàng thứ hai của ngày thi đầu tiên môn vovinam ở nội dung Tinh hoa lưỡng nghi kiếm pháp.

Bước sang phần thi đấu đối kháng, các võ sĩ Trần Khánh Trang (hạng -50kg nữ) và Võ Quyền Linh (-55kg nam) đã giành thắng lợi ở chung kết và nâng thành tích của đội tuyển vovinam Việt Nam lên 3 HC vàng trong ngày thi đấu đàu tiên.

* Vật: Thảm vật tiếp tục khẳng định ưu thế của các VĐV Việt Nam với chức vô địch của Khổng Văn Khoa hạng cân dưới 74kg sau khi giành chiến thắng với tỷ số 5-0 trong trận chung kết.

* Đấu kiếm: Trần Thị Len đoạt HCV nội dung kiếm 3 cạnh nữ sau khi thắng đối thủ chủ nhà Indonesia 12-8 trong trận chung kết. Đây là chiếc HC vàng thứ hai của đoàn Việt Nam trong ngày hôm nay.

* Bi sắt: Ở nội dung đơn nam, VĐV sinh năm 1987 người Sóc Trăng Danh Sà Phanl đã trải qua một ngày đấu khá căng thẳng, lần lượt vượt qua nhiều đối thủ để lọt vào chung kết. Nhưng anh đã thua Supan Thongphoo (Thái Lan) ở chung kết với tỷ số 13-5 và giành HC bạc.

* Bắn súng: Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh giành chiến thắng ở nội dung 10m súng ngắn hơi để giành tấm HC vàng thứ 18 cho đoàn Việt Nam. Thành tích mà Vinh đạt được là 675,3 điểm. Trong tốp ba ở nội dung này, bắn súng Việt Nam còn có thêm HC đồng của Trần Quốc Cường.

Hoàng Xuân Vinh là một trong những xạ thủ kỳ cựu của đội tuyển bắn súng Việt Nam. Tính đến nay, anh đã bảy lần tham dự SEA Games và kỳ Đại hội nào anh cũng giành HC vàng.

* Cầu mây: Sáng nay, cầu mây Việt Nam bước vào chung kết nội dung đội tuyển gặp Thái Lan. Trước đối thủ mạnh, các cô gái Việt có set đầu tiên bám đuổi tỷ số và chỉ chịu thua sát nút 15-13. Hai set còn lại, Thái Lan đã vượt trội hơn để giành chiến thắng chung cuộc 3-0 sau ba set toàn thắng.

Đội tuyển cầu mây nữ giành HC bạc SEA Games 26. Ảnh: An Nhơn.

Trái lựu

Trước kia, người ta đã biết rằng nước lựu giúp ngăn ngừa bệnh tim, giảm stress và thậm chí có thể cải thiện cuộc sống chăn gối của bạn.

Nhưng nghiên cứu mới nhất tìm ra điều kỳ diệu hơn thế: đó là thành phần bỏ đi của quả lựu (như vỏ, lớp ruột xốp, hạt) còn làm chậm quá trình già đi của ADN – phân tử di truyền quan trọng nhất của cơ thể.

Trong nghiên cứu, người ta đã ép nguyên quả lựu lấy ra chiết xuất đóng thành viên cho 60 tình nguyện viên uống hàng ngày, trong vòng một tháng. Viên uống này chứa hợp chất Punicalagins, vốn chỉ có ở lựu.

Trang cho biết, các nhà nghiên cứu theo dõi biến đổi hóa học trong cơ thể họ, so sánh với những người uống viên giả dược (không chứa lựu).

Họ nhận thấy có sự giảm đi đáng kể của một chỉ thị đi kèm với sự suy thoái tế bào (như các hư tổn ở não, cơ, thận, gan cũng như ảnh hưởng của tuổi già tới làn da).

“Chúng tôi rất phấn khích về nghiên cứu này, với kết quả là việc dùng chiết xuất lựu thường xuyên có thể làm chậm lại quá trình ôxi hóa ADN”, tiến sĩ Sergio Streitenberger, trưởng nhóm nghiên cứu tại phòng thí nghiệm tư ProbelteBio ở Tây Ban Nha cho biết.

“Một cách để hiểu về tuổi già – hay sự ôxi hóa – là nghĩ nó giống như hiện tượng rỉ sắt, một quá trình suy thoái. Nếu chúng ta có thể bảo vệ cơ thể khỏi quá trình này thì đây sẽ là một bước tiến vượt bậc”, ông cũng cho biết thêm.

Quả lựu từ hàng trăm năm nay đã nổi tiếng là một “siêu thực phẩm” do thành phần chứa nhiều vitamin A, C, E cũng như sắt và các chất chống ôxi hóa.

Một số báo chí nhận định phát hiện này được xem là “bước tiến lớn nhất” trong lĩnh vực dược học tự nhiên, kể từ khi người ta tìm thấy thuốc aspirin từ một loài cây vào năm 1829

Theo vnexpress.

A. Đại cươngKinh nguyệt không đều là trạng thái thay đổi về màu sắc, số lượng, chu kỳ kinh nguyệt so với bình thường.

B. Nguyên nhân

- Theo YHHĐ: Thường do sự thay đổi của kích thích tố nữ và nội tiết tố của noãn sào (buồng trứng).

- Theo YHCT: Kinh nguyệt Chủ yếu liên hệ với 3 đường kinh Can, Tỳ, Thận và 2 mạch Xung, Nhâm.

Nếu Thận khí đầy đủ thì 2 mạch Xung và Nhâm điều hòa, kinh nguyệt cũng điều hòa. Nếu Thận hư làm cho mạch Xung Nhâm rối loạn hoặc do Can không tàng được huyết, Tỳ hư không thể thống huyết… đều có thể làm thay đổi chu kỳ, sắc, lượng của kinh nguyệt. Ngoài ra, thất tình nội thương, ngoại tà… cũng a?nh hưở ng đến kinh nguyệt.

• Hành kinh sớm thường do suy nghĩ, khí uất lâu ngày hóa Hoả, hoặc nhiệt uất ở Tử cung gây ra.

Hành kinh trễ: thường do hàn tà lưu ở Tử cung a?nh hưở ng đến vận hành huyết mạch của Tử cung gây ra bệnh.

Hành kinh sớm, trễ, thất thường, không nhất định, Chủ yếu do Tỳ Vị hư yếu, Can, Thận hư… a?nh hưở ng đến 2 mạch Xung Nhâm, hoặc do sinh đẻ nhiều, phòng dục quá độ… làm cho khí huyết suy gây ra bệnh.

C. Triệu chứng

1 – Hành kinh sớm (kinh trồi): chưa đến kỳ đã hành kinh, có khi một tháng thấy 2-3 lần, máu đỏ, hoặc tím, lượng nhiều, kèm theo trong người thấy nóng, mặt đỏ , dễ cáu giận, rêu lưỡi vàng, chất lưỡi đỏ ., mạch hơi Sác hoặc Huyền Sác.

2 – Hành kinh trễ (kinh sụt): đến kỳ hành kinh nhưng chưa thấy có kinh, màu nhạt, đen, sợ lạnh, thường kèm theo cảm thấy lạnh, gầy yếu, thích nóng, chất lưỡi nhạt, mạch Nhu, Hoãn hoặc Trì.

3 – Kinh không đều: kinh trồi sụt không nhất định, số lượng kinh ra nhiều hoặc ít, màu sắc tím hoặc nhạt.

Thận suy thì người gầy, sắc mặt xám, chóng mặt, lưng đau mỏi, lượng kinh nhiều ít không đều, sắc kinh nhạt.

Can Uất thì ngực tức, bần thần khó chịu và sau khi hành kinh bụng dưới trướng đau, kinh chảy ra không dễ dàng, màu tím tro.

D. Điều trị

1- Châm Cứu Học Thượng Hải: Điều tiết 3 kinh âm ở chân (Thận, Can, Tỳ) và 2 mạch Xung, Nhâm.

Huyệt chính: Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6).

Huyệt phụ: Công Tôn (Ty.4) + Hành Gian (C.2) + Huyết Hải (Ty.10) + Mệnh Môn (Đc.4) + Nội Quan (Tb.6) Thái Xung (C.3) + Túc Tam Lý (Vi.36).

Dùng huyệt chính làm căn Bản.

Kinh sớm: thêm Hành Gian (C.2), Huyết Hải (Ty.10).

Kinh trễ: thêm Công Tôn (Ty.4), Túc Tam Lý (Vi.36).

- Không đều do Thận hư: thêm Mệnh Môn (Đc.4).

- Không đều do Can uất thêm Nội Quan (Tb.6), Thái Xung (C.3) .

Mỗi lần kinh sạch rồi, châm cách 1 ngày 1 lần, 10 lần là 1 liệu trình.

Ý nghĩa: Quan Nguyên thuộc mạch Nhâm cũng là huyệt hội của 3 kinh Âm, Tam Âm Giao điều hòa khí 3 kinh âm; Huyết Hải để thanh nhiệt; Hành Gian tiết Can Hoả; Túc Tam Lý để kiện Tỳ; Công Tôn vừa kiện Tỳ vừa điều tiết được 2 mạch Xung và Nhâm; Mệnh Môn để bổ Thận; Thái Xung để sơ Can; Nội Quan để làm nhẹ ngực.

2- Âm Bao (C.9) + Giao Nghi. Hoặc Huyết Hải (Ty.10) + Đái Mạch (Đ.26) (Tư Sinh Kinh).

3- Địa Cơ (Ty.8) + Huyết Hải (Ty.10) (Châm Cứu Tụ Anh).

4- Chiếu Hải (Th.6) + Khí Hải (Nh.6) + Trung Cực (Nh.3) (Loại Kinh Đồ Dực).

5- Đái Mạch (Đ.26) (cứu 1 tráng) + Khí Hải (Nh.6) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Thận Du (Bq.23) + Trung Cực (Nh.3) (Châm Cứu Đại Thành).

6- Can Du (Bq.18) + Huyết Hải (Ty.10) + Khí Hải (Nh.6) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) (Trung Quốc Châm Cứu Học Khái Yếu).

7- Bàng Quang Du (Bq.28) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Thận Du (Bq.23) + Trung Cực (Nh.3) + Trung Liêu (Bq.33) (Châm Cứu Học Giản Biên).

8- Khí Hải (Nh.6) + Tam Âm Giao (Ty.6) .

• Kinh sớm: thêm Thái Khê (Th.3) + Thái Xung (C.3).

• Kinh trễ: thêm Quy Lai (Vi.29) + Thiên Xu (Vi.25).

• Kinh không đều : thêm Giao Tín (Th.8) + Thận Du (Bq.23) + Túc Tam Lý (Vi.36) + Tỳ Du (Bq.20) (Châm Cứu Học Giảng Nghĩa).

9-• Thực chứng: Địa Cơ (Ty.8) + Huyết Hải (Ty.10) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) .

• Hư chứng: Địa Cơ (Ty.8) + Hành Gian (C.2) + Huyết Hải (Ty.10) + Khí Hải (Nh.6) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) (Trung Hoa Châm Cứu Học).

10- Kinh trước kỳ:

• . Huyết nhiệt: Hành Gian (C.2) + Huyết Hải (Ty.10) + Tam Âm Giao (Ty.6), đều tả .

• . Khí hư: Địa Cơ (Ty.8) + Khí Hải (Nh.6) + Túc Tam Lý (Vi.36), đều bổ.

.• Huyết hư: Huyết Hải (Ty.10) + Lậu Cốc (Ty.7) + Trung Cực (Nh.3), đều tả .

Kinh sau kỳ:

• . Huyết hư: Cách Du (Bq.17) + Huyết Hải (Ty.10) + Khí Hải (Nh.6) + Quy Lai (Vi.29), đều bổ.

• . Hư Hàn: như trên + thêm Mệnh Môn (Đc.4) + Quan Nguyên (Nh.4), đều cứu.

• . Khí Uất: Hành Gian (C.2) + Nội Quan (Tb.6) + Trung Quản (Nh.12), đều tả .

• . Tỳ Hư: Tam Âm Giao (Ty.6) + Thái Bạch (Ty.3) + Túc Tam Lý (Vi.36) + Tỳ Du (Bq.20) + Vị Du (Bq.19), đều bổ.

. Can Thận suy tổn: Lãi Câu (C.5) + Khí Huyệt (Th.13) + Thuỷ Tuyền (Th.5) + Trung Cực (Nh.3), đều bổ.

. Khí Uất: Hành Gian (C.2) + Nội Quan (Tb.6) + Trung Liêu (Bq.33) + Trung Quản (Nh.12) đều tả (Châm Cứu Trị Liệu Học).

11- Huyệt chính : Quan Nguyên (Nh.4) + Trung Cực (Nh.3).

Huyệt phụ: Âm Lăng Tuyền (Ty.9) + Huyết Hải (Ty.10) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Túc Tam Lý (Vi.36).

Mỗi lần châm 1 huyệt chính, 2 huyệt phụ, thay đổi Sử dụng, kích thích vừa, mỗi ngày 1-2 lần, lưu kim 15 – 20 phút. 3 tuần là 1 liệu trình, 2 liệu trình cách nhau 7 ngày (Thường Dụng Trung Y Liệu Pháp Thủ Sách).

12- Âm Cốc (Th.10) + Cực Tuyền (Tm.1) + Đại Đô (Ty.2) + Đại Đôn (C.3) + Khí Hải (Nh.6) + Khúc Trạch (Tb.3) + Khuyết Bồn (Vi.12) + Nhiên Cốc (Th.2) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Thái Xung (C.3) + Thuỷ Đột (Vi.10) + Trung Cực (Nh.3) + Uỷ Trung (Bq.40).

Bắt đầu châm huyệt Công Tôn rồi tới Quan Nguyên + Khí Hải + Thiên Xu + Tam Âm Giao (Tân Châm Cứu Học).

13- Âm Giao (Nh.7) + Âm Lăng Tuyền (Ty.9) + Âm Liêm (C.11) + Chiếu Hải (Th.6) + (Yêu) Dương Quan (Đc.3) + Đái Mạch (Đ.26) + Giao Tín (Th.8) + Hạ Liêu (Bq.34) + Hội Âm (Nh.1) + Huyết Hải (Ty.10) + Khí Hải (Nh.6) + Khí Huyệt (Th.13) + Lãi Câu (C.5) + Nhiên Cốc (Th.2) + Quan Nguyên (Nh.4) + Quy Lai (Vi.29) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Thái Khê (Th.3) + Thận Du (Bq.23) + Thuỷ Tuyền (Th.5) + Thứ Liêu (Bq.32) ) + Thượng Liêu (Bq.31) + Trung Chú (Th.15) + Trung Cực (Nh.3) + Trung Liêu (Bq.33) + Yêu Du (Đc.3) . Các huyệt khác (Ngoài kinh và Mới): Bát Phong + Giao Nghi + Hạ Chùy + Kinh Trung + Liêu Liêu + Ngoại Tứ Mãn + Thái Âm Kiều + Trường Di + Túc La + Tử Cung (Châm Cứu Học HongKong).

14-• Trước kỳ: Khí Hải (Nh.6), trước bổ sau tả + Huyết Hải (Ty.10), sâu 1 thốn, đợi chừng nào trong âm hộ có cảm giác đắc khí mới thôi. Can Du (Bq.18) + Địa Cơ (Ty.8) + Hành Gian (C.2) + Hợp Cốc (Đtr.4) + Kỳ Môn (C.14) + Tam Âm Giao (Ty.6) Các huyệt trên, trừ Khí Hải ra, đều châm tả, ít lưu kim, không cứu.

• Sau kỳ:

. Do Huyết Hư và Huyết Hàn: Cách Du (Bq.17) + Chương Môn (C.13) + Huyết Hải (Ty.10) + Khí Hải (Nh.6) + Tỳ Du (Bq.20) + Quan Nguyên (Nh.4) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Trung Quản (Nh.12) . Đều châm bổ + lưu kim 20 phút sau khi rút kim, cứu 3 tráng.

. Do Khí Uất: Can Du (Bq.18) + Hành Gian (C.2) + Khí Hải (Nh.6) + Kỳ Môn (C.14) + Nhũ Căn (Vi.18) + Nội Quan (Tb.6) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Trung Quản (Nh.12) + Tỳ Du (Bq.20) . Đều trước bổ sau tả, lưu kim 5 – 10 phút. Sau khi rút kim cứu 3-5 tráng (Thái Ất Thần Châm Cứu).

15- Điều hòa 2 mạch Xung Nhâm và Khí huyết.

. Hành kinh sớm: thanh nhiệt lương huyết.

. Hành kinh trễ: bổ khí + dưỡng huyết.

. Kinh không đều: điều bổ khí huyết.

Huyệt chính: Khí Hải (Nh.6) + Tam Âm Giao (Ty.6) .

• . Kinh sớm thêm Thái Khê (Th.3) + Thái Xung (C.3).

• . Kinh muộn thêm Quy Lai (Vi.29) + Thiên Xu (Vi.25).

. Kinh không đều thêm Giao Tín (Th.8) + Thận Du (Bq.23) + Túc Tam Lý (Vi.36) + Tỳ Du (Bq.20).

. Hành kinh sớm thuộc nhiệt châm tả, không cứu.

. Hư nhiệt bình bổ bình tả .

. Kinh muộn hoặc không đều: vừa châm vừa cứu (Châm Cứu Học Việt Nam).

16- Can khí Uất Trệ: Sơ Can giải Uất. Châm tả Địa Cơ (Ty.8) + Hành Gian (C.2) + Khí Hải (Nh.6) + Trung Cực (Nh.3).

Thận Khí không đủ: bổ Thận + bồi nguyên. Châm bổ + cứu Địa Cơ (Ty.8) + Huyết Hải (Ty.10) + Phục Lưu (Th.7) + Quan Nguyên (Nh.4) + Thận Du (Bq.23) (Thực Dụng Châm Cứu Đại Toàn).

Trái đào chín

Đào nhân vị đắng, ngọt, tính bình, có tác dụng phá hành huyết, phá ứ, nhuận trường. Lá đào vị đắng, tính bình, có tác dụng khu phong, trừ thấp, thanh nhiệt, sát trùng. Nhựa đào vị đắng ngọt, tính bình, có tác dụng làm tan kết tụ, giảm đau và lợi tiểu. Hoa đào vị đắng, tính bình, có tác dụng lợi thủy, hoạt huyết, thông tiện.

Bài thuốc có đào:

- Chữa huyết bế sau khi đẻ: Đào nhân (bỏ vỏ) 12 hạt, ngó sen 1 cái, sắc nước uống.

- Chữa bế kinh, ứ huyết đau bụng kinh: Đào nhân 6 g, đương quy 10 g, xích thược 10 g, xuyên khung 3 g, hồng hoa 5 g. Sắc nước, chia làm nhiều lần uống trong ngày.

- Chữa ngứa âm hộ: Lá đào tươi, vỏ cây xoan, hoàng bá tươi mỗi thứ 30 g, vỏ rễ lựu tươi 50 g, lá khuynh diệp tươi 25 g, hạt tiêu 20 g, đun sôi, bỏ bã, cho thêm băng phiến, dùng nước xông rửa bên ngoài và ngâm, không được uống.

- Chữa ghẻ lở: Lá đào tươi giã nát, đắp tại chỗ.

- Chữa sốt rét: Lá đào tươi 70g, sắc nước uống ngày 1 lần, dùng 5 ngày.

- Chữa mề đay: Lá đào tươi 500 g, thái nhỏ ngâm vào cồn 500 ml trong vòng 24-48 giờ, lọc bỏ bã, dùng bôi ngày 2-3 lần.

- Chữa phụ nữ nhiều năm kinh không thông, da vàng vọt, môi trắng bệch: Rễ đào 600 g, rễ ngưu bàng 600 g, rễ ma tiền thảo 600 g, ngưu tất 1.200 g, các vị chặt nhỏ, thêm 6.000 ml nước đun sôi cô đặc còn 200 ml, lọc bã. Uống trước bữa ăn với rượu nóng, ngày 2 lần, mỗi lần 15 g.

- Chữa đái ra máu: Nhựa đào, thạch cao, mộc thông mỗi thứ 15 g, nghiền thành bột mịn, mỗi lần dùng 6 g, sắc với 200 ml nước còn 100 ml, uống trước bữa ăn.

- Chữa đái ra dưỡng chấp: Nhựa đào 10 g phối hợp với đường kính, đun cách thủy uống làm nhiều lần trong ngày.

- Chữa bệnh tiểu đường: Nhựa đào 20 g, tán nhỏ, uống với nước sắc địa cốt bì và râu ngô (mỗi vị 30 g).

Theo Sức Khỏe & Đời Sống

Đường Bản Thảo.

Tên Khác:

Nhẫn đông hoa (Tân Tu Bản Thảo), Ngân hoa (Ôn Bệnh Điều Biện), Kim Ngân Hoa, Kim Ngân Hoa Lộ, Mật Ngân Hoa, Ngân Hoa Thán, Tế Ngân Hoa, Thổ Ngân Hoa, Tỉnh Ngân Hoa (Đông Dược Học Thiết Yếu),  Song Hoa (Trung Dược Tài Thủ Sách), Song Bào Hoa (Triết Giang Dân Gian Thảo Dược), Nhị Hoa (Thiểm Tây Trung Dược Chí), Nhị Bảo Hoa (Giang Tô Nghiệm Phương Thảo  Dược Tuyển Biên), Kim Đằng Hoa (Hà Bắc Dược Tài).

Tên Khoa Học:

Lonicera japonica Thunb.

Họ Khoa Học:

Họ Cơm Cháy (Caprifolianceae).

Mô Tả:

Loại dây leo, thân có thể dài đến 9-10m, rỗng, có nhiều cành, lúc non mầu xanh, khi gìa mầu đỏ nâu, trên thân có những vạch chạy dọc. Lá mọc đối nhau, hình trứng dài. Phiến lá rộng 1,5 – 5cm, dài 38cm. Lá cây quanh năm xanh tươi, mùa rét không rụng. Hoa khi mới nở có mầu trắng, nở ra lâu chuyển thành mầu vàng. Hoa mọc ở kẽ lá, mỗi kẽ lá có 2 hoa mọc trên 1 cuống chung. Lá bắc giống như lá cây nhưng nhỏ hơn. Tràng hoa cánh hợp, dài từ 2,5-3,5cm, chia làm 2 môi không đều. Môi rộng lại chia thành 4 thùy nhỏ, 5 nhụy dính ở họng tràng, mọc thò dài ra ngoài hoa. Quả hình cầu, màu đen.  Nụ hoa hình gậy, hơi cong queo, dài 25cm, đường kính đạt đến 5mm. Mặt ngoài màu vàng đến vàng nâu, phủ đầy lông ngắn. Mùi thơm nhẹ vị đắng. Mùa hoa: tháng 3-5, mùa quả: tháng 6-8.

Địa Lý:

Mọc hoang ở nhưng vùng rừng núi, ưa ẩm và ưa sáng.

Thu Hái, Sơ Chế:

Thu hái vào đầu mùa Hạ, lúc nụ sắp nở. Nên hái khoảng 9 – 10 giờ sáng (khi sương đã ráo). Đem thái mỏng, phơi hoặc sấy khô.

Bộ Phận Dùng:

Hoa mới chớm nở. Lá và dây ít dùng.

Mô Tả Dược Liệu:

Dây có nhiều lá, cuộn vòng hoặc chặt thành từng đoạn dài 35cm.

Lá mọc đối nhăn nheo, dài 47cm, rộng 24cm, hình trứng. Phiến lá dày, mặt trên màu lục đen, nhẵn hoặc có ít lông, mặt dưới mầu lục nhạt, có nhiều lông ngắn mịn và gân lá hình lông chim lồi lên,  cuống lá dài. Hoa: nụ hoa hình ống dài 0,8-1,6cm, hơi cong, màu vàng nhạt, dưới nhỏ, đường kính 11,25mm, trên phồng to, đường kính 23mm. Lác đác có hoa mới nở, dưới nhỏ, trên loe hình môi. Mặt ngoài có lông trắng nhỏ mịn (soi kính lúp), phía dưới có đài nhỏ hình chén 5 răng, màu nâu vàng, dài khoảng 11,5mm. Chất nhẹ, hơi giòn, mùi thơm, vị hơi đắng (Dược Tài Học).

Bào Chế:

+ Hoa tươi: gĩa nát, vắt nước, đun sôi, uống.

+ Hoa khô: sắc uống hoặc sấy nhẹ lửa cho khô, tán bột.

+ Hoa tươi hoặc khô đều có thể ngâm với rượu theo tỉ lệ 1/5 để uống (Phương Pháp Bào Chế Đông Dược). 

Bảo Quản:

Dễ hút ẩm, mốc, biến màu, mất hương vị. để nơi khô ráo, tránh ẩm, đựng trong hũ có lót vôi sống.

Thành Phần Hóa Học:

+ Luteolin, Inositol, Tannin (Trung Dược Học).

+ Hoa chứa Scolymozid (Lonicerin), 1 số Carotenoid (S Caroten, Cryptoxantin, Auroxantin). Lá chứa Loganin (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Chlorogenic acid, Isochlorogenic acid (Lý Bá Đình, Trung Thảo Dược 1986, 17 (6): 250).

+ Ginnol, b-Sitosterol, Stigmasterol, b-Sitosterol-D-Glucoside, Stimasteryl-D-Glucoside (Sim K S và cộng sự, C A 1981,  94: 52765p).

Tác Dụng Dược Lý:

+ Tác Dụng Kháng Khuẩn: nước sắc hoa Kim ngân có tác dụng ức chế mạnh đối với tụ cầu khuẩn, trực khuẩn thương hàn, trực khuẩn lỵ Shiga. Nước sắc có tác dụng mạnh hơn các dạng bào chế khác (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

Khi nghiên cứu tác dụng kháng khuẩn in vitro bằng các phương pháp  khuyếch tán và hệ nồng độ, người ta thấy nước sắc cô đặc 100% của hoa Kim ngân có tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với các trực khuẩn lỵ, dịch hạch, thương hàn, cận thương hàn, liên cầu khuẩn tan máu, phẩy khuẩn tả. Tác dụng yếu hơn đối với các trực khuẩn bạch hầu, E.Coli, Phế cầu, Tụ cầu khuẩn vàng. Nước sắc lá Kim ngân với nồng độ 201,2% ức chế trực khuẩn Shiga, với nồng độ 2050% ức chế trực khuẩn cận thương hàn, nồng độ 100% có tác dụng đối với tiêu cầu khuẩn (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Tác Dụng Trên Chuyển Hóa Chất Béo: Kim ngân có tác dụng tăng cường chuyển hóa các chất béo (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Tác Dụng Trên Đường Huyết: nước sắc hoa Kim ngân cho uống có tác dụng ngăn chặn choáng phản vệ chuột lang. Ở chuột lang uống Kim ngân, số lượng và tính chất các dưỡng bào ở mạc treo ruột ít thay đổi. Lượng Histamin ở phổi chuột lang bị choáng phản vệ cao gấp rưỡi so với chuột lang bình thường và chuột lang uống Kim ngân trước khi gây choáng (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Tác Dụng Kháng Khuẩn: Thuốc có tác dụng ức chế nhiều loại vi khuẩn: tụ cầu vàng, liên cầu khuẩn, liên cầu khuẩn dung huyết, phế cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, trực khuẩn ho gà, trực khuẩn thương hàn, trực khuẩn mủ xanh, não cầu khuẩn, trực khuẩn lao… cùng các loại nấm ngoài da, Spirochete, virus cúm (Trung Dược Học).

+ Tác Dụng Kháng Viêm: làm giảm chất xuất tiết, giải nhiệt và làm tăng tác dụng thực bào của bạch cầu (Trung Dược Học).

+ Tác Dụng Hưng Phấn Trung Khu Thần Kinh: cường độ bằng 1/6 của cà phê (Trung Dược Học).

+ Tác dụng chống lao: Nước  sắc Kim ngân hoa in Vitro có tác dụng chống Mycobacterium tuberculosis. Cho chuột uống nước  sắc Kim ngân hoa rồi cho chích  vi khuẩn lao cho thấy ít thay đổi ở phổi hơn lô đối chứng (Chinese Hebral Medicine).

+ Kháng Virus: Nước  sắc Kim ngân hoa  có thể làm giảm sức hoạt động của PR8 ở virus cúm nhưng không có tác dụng ở phôi gà con đã tiêm chủng (Chinese Hebral Medicine).

+ Tác dụng chuyển hóa Lipid: cho chuột béo phì dùng lượng lớn Cholesterol vỗ béo cho chuột đồng thời cho uống nước  sắc Kim ngân hoa, mức Cholesterol trong máu của chúng thấp hơn so với nhóm đối chứng (Chinese Hebral Medicine).

+ Trong nhãn khoa: theo dõi 36 bệnh nhân không chọn trước, nước  sắc Kim ngân hoa được dùng cho những trường hợp kết mạc viêm mạn, giác mạc loét (Chinese Hebral Medicine).

+ Trong điều trị bệnh nhiễm khuẩn: dùng dịch chiết  Kim ngân hoa chích vào huyệt hoặc  vào bắp có hiệu quả trong điều trị bệnh phổi viêm cấp nặng và lỵ. Cũng dùng trong 1 số trương hợp ruột dư viêm có mủ, quai bị lở ngứa (Chinese Hebral Medicine).

+ Làm hạ Cholesterol trong máu (Trung Dược Học).

+ Tăng bài tiết dịch vị và mật (Trung Dược Học).

+ Tăng tác dụng thu liễm do có chất Tanin (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

+ Có tác dụng lợi tiểu (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

Độc Tính:

Chuột nhắt trắng, sau khi được cho uống nước sắc Kim ngân liên tục 7 ngày với liều gấp 150 lần liều điều trị cho người, vẫn sống bình thường, giải phẫu các bộ phận không thay đổi gì đặc biệt (Tài Nguyên Cây Thuốc Vị Thuốc Việt Nam).

Tính Vị:

+ Vị đắng, tính hàn (Trấn Nam Bản Thảo).

+ Vị đắng, ngọt, khí bình, tính hơi hàn, không độc (Bản Thảo Dược Tính Đại Toàn).

+ Vị ngọt, tính hàn (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Vị ngọt, tính hàn (Đông Dược Học Thiết Yếu).

Quy Kinh:

+ Vào kinh túc  Dương minh Vị, túc Thái âm Tỳ (Đắc Phối Bản Thảo).

+  Vào kinh Phế (Lôi Công Bào Chích Luận).

+ Vào kinh Phế, Vị (Trung Dược Học).

+ Vào kinh Phế, Vị, Tâm (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+Vào kinh Phế, Vị, Tâm Tỳ (Đông Dược Học Thiết Yếu).

Tác Dụng, Chủ Trị:

+ Thanh nhiệt, giải chư sang (Trấn Nam Bản Thảo).

+ Là thuốc chủ yếu để chỉ tiêu khát (Y Học Nhập Môn).

+ Tiêu thủng, tán độc, bổ hư, liệu phong, uống lâu ngày tăng tuổi thọ (Lôi Công Bào Cês Dược Tính Giải).

+ Khu phong, trừ thấp, tán nhiệt, liệu tý, tiểu thủng, chỉ lỵ (Bản Thảo Hối Ngôn).

+ Thanh nhiệt, giải độc. Trị ôn bệnh phát nhiệt, nhiệt lỵ, rôm sẩy, mụn nhọt, ghẻ lở, hắc lào, giang mai độc (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

+ Thanh nhiệt, giải độc (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Thanh nhiệt, giải độc, giải trừ các khí ôn dịch, uế trọc tà. Trị ôn bệnh phát sốt, nhiệt lỵ, rôm sẩy, mụn nhọt, hắc lào, giang mai  (Đông Dược Học Thiết Yếu).

Liều Dùng: 12 – 20g.

Kiêng Kỵ:

+ Tỳ Vị hư hàn, tiêu chảy không phải do nhiệt, mồ hôi ra nhiều: cẩn thận khi dùng (Đông Dược Học Thiết Yếu).

+ Tỳ vị hư hàn, tiêu chảy, mụn nhọt loại âm tính hoặc sau khi vỡ mủ mà khí lực yếu,mủ trong lỏng: không nên dùng (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Đơn Thuốc Kinh Nghiệm:

+ Trị thái âm ôn bệnh mới phát, tà khí ở Phế vệ, sốt mà không sợ lạnh, sáng sớm khát nước: Liên kiều 40g, Ngân hoa 40g, Khổ cát cánh 24g, Bạc hà 24g, Trúc diệp 16g, Cam thảo (sống) 20g, Kinh giới tuệ 16g, Đạm đậu xị 20g, Ngưu bàng tử 24g. Tán thành bột. Mỗi lần dùng 24g uống với nước sắc Vi căn tươi (Ngân Kiều Tán – Ôn Bệnh Điều Biện).

+ Trị mụn nhọt sắc đỏ biến  thành đen: Kim ngân hoa (cả cành, lá) 80g, Hoàng kỳ 160g, Cam thảo 40g. cắt nhỏ, dùng 1 cân rượu ngâm, chưng 2-3 giờ, bỏ bã, uống dần (Hồi Sang Kim Ngân Hoa Tán – Hoạt Pháp Cơ yếu).

+ Trị phát bối,  nhọt độc: Kim ngân hoa 160g, Cam thảo (sao) 40g. Tán bột. Mỗi lần dùng 16g, sắc với 1 chén rượu, 1 chén nước, còn 1 chén, bỏ bã, uống nóng (Vệ Sinh Gia Bảo).

+ Trị phát bối, ung nhọt mới phát: Kim ngân hoa nửa cân, nước 10 chén. Sắc còn 2 chén. Thêm Đương quy 80g, sắc còn 1 chén, uống (Động Thiên Áo Chỉ).

+ Trị sữa không xuống, kết lại gây nên vú sưng đau, đau chịu không nổi: Kim ngân hoa, Đương quy, Hoàng kỳ (nướng mật), Cam thảo đều 10g. Sắc, thêm ½ chén rượu, uống (Kim Ngân Hoa Tán – Tế Âm Cương Mục).

+ Trị vú có khối kết, sưng to, đỏ, chảy nước: Kim ngân hoa, Hoàng kỳ (sống) đều 20g, Đương quy 32g, Cam thảo 4g, Lá Ngô đồng 50 lá. Nước ½ chén, rượu ½ chén, sắc uống (Ngân Hoa Thang – Trúc Lâm Nữ Khoa).

+ Trị mụn nhọt, lở ngứa: Hoa kim ngân 20g, Cam thảo 12g, sắc uống. Bên ngoài dùng Hoa kim ngân tươi trộn với rượu đắp chung quanh chỗ đau (Kim Ngân Hoa Tửu – Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Trị ruột dư viêm cấp hoặc phúc mạc viêm: Kim ngân hoa 120g, Mạch môn 40g, Địa du 40g, Hoàng cầm 16g, Cam thảo 12g, Huyền sâm 80g, Ý dĩ nhân 20g, Đương qui 80g, sắc uống (Thanh Trường Ẩm – Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Trị họng đau, quai bị: Kim ngân hoa 16g, Liên kiều 12g, Trúc diệp 12g, Ngưu bàng tử 12g, Cát cánh 8g, Kinh giới tuệ 8g, Bạc hà 4g, Cam thảo 4g, Đậu xị 18g, sắc uống (Ngân Kiều Tán  – Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Dự phòng não viêm: Kim ngân hoa 20g, Bồ công anh 20g, Hạ khô thảo 20g, sắc uống (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

+ Trị ung nhọt, dị ứng, mẩn ngứa: Hoa kim ngân 10g, Ké đầu ngựa 4g, nước 200ml. Sắc còn 100ml, chia 2 lần uống trong ngày (Dược Liệu Việt Nam).

+ Trị mụn nhọt, lở ngứa: Kim ngân hoa 6g, Cam thảo 3g, nước 200ml. Sắc còn 100ml, chia 23 lần uống trong ngày (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Trị dị ứng, mụn nhọt, lở ngứa: Kim ngân 6g (hoa) hoặc 12g (lá và cành), nước 100ml, sắc còn 10ml, thêm 4g đường. Cho vào ống hàn kín, hấp tiệt trung để bảo quản. Nếu dùng ngay thì không cần đóng ống, chỉ cần đun sôi, giữ sôi trong 15 phút đến 1/2 giờ là uống được . Người  lớn uống 24 liều trên, trẻ nhỏ 12 liều (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Trị cảm cúm : Hoa kim ngân 6g, Cam thảo 3g, nước 200ml. Sắc còn 100ml, chia 2-3 lần uống trong ngày (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

+ Trị cảm cúm: Kim ngân 4g, Tía tô 3g, Kinh giới 3g, Cam thảo đất 3g, Cúc tần hoặc Sài hồ nam 3g, Mạn kinh 2g, Gừng 3 lát. Sắc uống (Tài Nguyên  Cây Thuốc Việt Nam).

+ Trị sởi: Hoa kim ngân 30g, Cỏ ban 30g. Dùng tươi, gĩa nhỏ, thêm nước, gạn uống. Có thể phơi khô, sắc uống (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam)

Tham Khảo:

+ Được Đương quy có tác dụng trị nhiệt độc huyết lỵ (Đắc Chân Bản Thảo).

+ Được Hoàng kỳ, Đương quy, Cam thảo, có tác dụng thác ung thủng. Được Phấn thảo có tác dụng giải nhiệt độc hạ lợi (Đắc Phối Bản Thảo).

+ Ông Lý Thời Trân cho rằng Kim ngân người xưa cho là vị thuốc cốt yếu trong việc trị phong, trừ được chứng trướng mãn, trị được lỵ tật mà sau này người ta không ai để ý đến, mãi về sau lại có người bảo là vị thuốc cốt yếu trong các vị thuốc trị những chứng ung nhọt mà người xưa chưa từng nói đến…. Xét trong sách ‘Ngoại Khoa Tinh Yếu’ ông Trần Tử Minh có nói: Rượu Kim ngân trị bệnh ung thư mới phát rất thần hiệu vô biên (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

+ Kim ngân đâu đâu cũng có, ở nhà quê người ta trồng rất nhiều, dây nó leo cuốn vào cây cho nên gọi là Tả triền đằng. Cây và lá của nó qua mùa đông không rụng vì vậy gọi là Nhẫn đông đằng (Kim Chỉ Nam Dược Tính).

+ Hiệu lực giải biểu của Kim ngân hoa kém hơn Cát căn nhưng lại thanh nhiệt hay hơn Cát căn  Ngân hoa sao cháy có thể dùng để trị nhiệt độc huyết lỵ vào phần huyết, thanh huyết nhiệt. Nước cất từ Kim ngân hoa có thể trợ vị, tán thử, thanh nhiệt giải độc. Kim ngân hoa là vị thuốc chủ yếu trị chứng dương đỏ sưng thuộc ngoại khoa, không nên sử dụng đối với chứng âm. Dây Kim ngân hoa còn gọi là Nhẫn đông đằng, có thể thanh phong nhiệt trong kinh lạc và làm yên được đau nhức trong kinh “ (Đông Dược Học Thiết Yếu).

+ Dây Kim ngân còn gọi là Nhẫn đông đằng công dụng giống như hoa nhưng kém hơn, có tác dụng thanh nhiệt ở kinh lạc, giảm đau. Kim ngân hoa sao đen gọi là Kim ngân hoa thán có tác dụng lương huyết, trị lỵ xích lỵ, tiêu ra máu (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Phân biệt:

Ngoài Kim ngân nói trên, người ta còn dùng một số loại Kim ngân sau:

1- Kim Ngân Dại (Lonicera dasystyla Rehd). Lá hình trứng nhọn dài 28cm, rộng 14cm. Mép lá trên nguyên, lá gốc chia thùy. Phiến lá mỏng, mặt trên nhẵn, mặt dưới phủ lông mịn. Hoa ống tràng, thẳng hoặc hơi cong, dài 1,8 – 2,2cm. Bầu nhẵn.

2- Kim Ngân Lông (Lonicera cambodiaha Pierre): Lá hình thuôn hơi dài, dài khoảng 5 – 12cm, rộng 36cm. Mép lá nguyên cuộn xuống dưới mặt lá. Phiến lá khá dày, mặt trên nhẵn, trừ cuối gân giữa, mặt dưới lông xù xì, nhất là ở gân lá. Hoa ống tràng, thẳng hoặc hơi cong, dài 56cm. Bầu có nhiều lông.

3- Lonicera confusa D C. Lá hình thuôn dài, dài 46cm, rộng 1,5 – 3cm. Mép lá nguyên. Phiến lá hơi dầy, mặt trên nhẵn, mặt dưới có nhiều lông ngắn mịn, hoa ống tràng thẳng hoặc hơi cong, dài 3cm. Bầu có lông (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

Theo yhoccotruyen.htmedsoft.com